تا حالا شده از خودت بپرسی اگر در خواب گاز نشت کند، چه صدایی قرار است تو را بیدار کند؟
واقعیت تلخ این است که گاز شهری و مونوکسید کربن، هیچ بو و صدایی برای بیدار کردنت ندارند. تنها چیزی که می‌تواند جانت را نجات دهد، یک سنسور کوچک و هوشمند است؛ به شرطی که درست نصب شده باشد. خرید سنسور گاز، فقط بیست درصد ماجراست. هشتاد درصد کارایی آن، به محل و نحوه نصبش بستگی دارد.
در این مقاله می‌خواهیم خیلی ساده و قدم‌به‌قدم یاد بگیریم چطور سنسور گاز شهری و سنسور مونوکسید کربن را طوری نصب کنیم که واقعاً به دردمان بخورند.
—
اول بفهمیم فرق این دو تا چیست؟ (چون محل نصبشان کاملاً فرق می‌کند)
اگر فرق این دو گاز را ندانیم، سنسور را در جای اشتباهی نصب می‌کنیم و عملاً پولمان را دور ریخته‌ایم.
گاز شهری (متان) از هوا سبک‌تر است. یعنی وقتی نشت کند، می‌رود سمت سقف و آن بالا جمع می‌شود.
اما گاز مونوکسید کربن (محصول احتراق ناقص بخاری و آبگرمکن) تقریباً هم‌وزن هواست و معمولاً در ارتفاع میانی یا کمی بالاتر پخش می‌شود و به مرور همه فضا را پر می‌کند.
پس یک قانون ساده داریم: سنسور گاز شهری را باید بالا نصب کرد و سنسور مونوکسید کربن را می‌توان در ارتفاع متوسط یا طبق دفترچه راهنما نصب کرد.
—
راهنمای نصب سنسور گاز شهری (متان)
یادتان باشد هدف ما آشپزخانه است، چون منبع اصلی نشت گاز شهری، اجاق گاز است.
قدم اول: انتخاب نقطه مناسب روی دیوار
چون گاز شهری سبک است، سنسور را باید روی دیوار و در فاصله ۳۰ سانتی‌متری سقف نصب کنید. این ارتفاع کمک می‌کند سنسور قبل از اینکه گاز به حجم خطرناک برسد، آن را تشخیص دهد.
قدم دوم: به این فاصله‌ها حساس باشید
سنسور را نباید دقیقاً چسبیده به اجاق گاز یا پنجره نصب کنید. چسباندن آن کنار شعله، باعث بوق‌های الکی می‌شود و نصب کنار پنجره هم باعث فرار گاز قبل از تشخیص می‌شود.
فاصله استاندارد از اجاق گاز: حداقل ۱.۵ متر (و حداکثر ۴ متر)
فاصله از پنجره و هواکش: حداقل ۱.۵ متر
قدم سوم: از این نقاط دوری کنید
پشت درب کابینت (گاز آنجا محبوس می‌شود و سنسور بیهوده است)، کنار هود آشپزخانه (گاز را می‌کشد بالا و خارج می‌کند)، حمام و محیط‌های خیلی مرطوب یا پرگرد و غبار، همگی دشمن سنسور شما هستند.
قدم چهارم: نصب فیزیکی
اکثر سنسورهای گاز شهری با برق ۲۲۰ ولت کار می‌کنند. معمولاً دو سیم فاز و نول دارند. اگر آشنایی ابتدایی با برق ندارید، حتماً از یک برقکار کمک بگیرید. دستگاه را روی دیوار فیکس کنید و سپس به پریز برق متصل کنید. توجه داشته باشید که بعد از روشن شدن، دستگاه یک دوره گرم‌شدن اولیه (Warm-up) حدود ۳ تا ۵ دقیقه دارد. در این مدت ممکن است چراغ‌ها چشمک بزنند. این کاملاً طبیعی است.
—
راهنمای نصب سنسور مونوکسید کربن (قاتل خاموش)
خطر مونوکسید کربن در اتاق خواب و نشیمن بیشتر است، جایی که مردم ساعت‌ها در آن حضور دارند. این گاز حاصل سوختن ناقص بخاری یا آبگرمکن است.
قانون ارتفاع برای این سنسور
مونوکسید کربن وزن مخصوصی نزدیک به هوا دارد، بنابراین بهترین محل نصب، روی دیوار و در ارتفاع ۱.۵ متری از کف زمین (تقریباً هم‌سطح سر یک فرد نشسته یا ایستاده) است. اگر دستگاه ترکیبی (دوکاره) دارید، ارتفاع نصب را بر اساس گاز غالب که معمولاً گاز شهری است، نزدیک سقف انتخاب کنید.
کجا نصبش کنیم؟
بهترین جا، اتاق خواب یا راهروی منتهی به اتاق‌های خواب است. اگر بخاری یا آبگرمکن در یک اتاق جداگانه قرار دارد، سنسور را داخل همان اتاق نصب کنید. اگر دستگاه پکیج در آشپزخانه است، آن را در آشپزخانه و با رعایت فاصله از منابع حرارتی مستقیم و بخار آب نصب کنید.
نقاط ممنوعه برای نصب سنسور مونوکسید کربن
داخل حمام یا سرویس بهداشتی (رطوبت خرابش می‌کند)، کنار مستقیم بخاری (حرارت سنسور را می‌سوزاند)، پشت پرده یا مبلمان (جلوی ورود هوا گرفته می‌شود)، و کنار پنجره یا دریچه کولر.
نصب نهایی
سنسورهای مونوکسید کربن معمولاً یا باطری‌خور هستند یا برق شهری. اگر برقی است، پریز نباید پشت وسایل سنگین پنهان شود. یک پیچ و رول‌پلاک ساده برای نصب دیواری کافی است. بعد از نصب، دکمه تست (Test) را چند ثانیه نگه دارید تا آژیر به صدا دربیاید. این یعنی دستگاه زنده و هوشیار است.
—
چند نکته طلایی برای حفظ جان خانواده
هرگز سنسورها را رنگ نزنید و رویشان برچسب نچسبانید. روزنه‌های حسگر باید همیشه باز و تمیز باشند.
حداقل ماهی یک بار دکمه تست را فشار دهید. اگر دستگاه باطری‌خور است، سالی یک بار باطری را عوض کنید. قانون ساده‌ای هست: «با عوض کردن فصل، باطری سنسورها را عوض کن.»
تاریخ مصرف سنسورها معمولاً ۵ تا ۷ سال است. بعد از این مدت، حسگر داخلی فرسوده می‌شود و ممکن است دیگر کار نکند. تاریخ روی بدنه دستگاه را چک کنید و اگر گذشته، آن را بازنشسته کنید.
—
حرف آخر
سنسور گاز را نباید مثل یک وسیله تزئینی روی دیوار ببینید. این یک نگهبان خاموش و همیشگی است که فقط در یک شرط از شما محافظت می‌کند: اینکه در جای درستی نصب شده باشد و روشن باشد. با رعایت همین چند نکته ساده، می‌توانید خانه‌تان را به دژی امن در برابر قاتلان نامرئی تبدیل کنید.